No Country for Old Men: số phận hay luật lệ ? Không gì cả!

Xem No Country for Old Men, bạn biết nó có ý nghĩa gì đó nhưng nghĩ mãi vẫn không hiểu. Đơn giản bởi vì phim được chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của Cormac McCathy – một nhà văn lớn của Mỹ. Phim đoạt 4 giải Oscar, 2 Quả Cầu Vàng và vô số giải khác.

Chuyện kể về Llewelyn tình cờ tìm được một vali với số tiền khoản 2 triệu USD, đó là số tiền trong giao dịch ma túy, cả 2 phe đều chết vì giết lẫn nhau. Thế là Llewelyn mang số tiền chạy trốn, trong khi đó ông trùm băng đảng đã thuê Chigurh – một tên giết người biến thái tìm lại nó. Câu chuyện sẽ không có gì lạ nếu kẻ được thuê làm đúng với chức nghiệp của hắn, nhưng điều khiến ta không chấp nhận được là gặp ai hắn cũng giết, giết người không có lý do.

Chigurh bị cảnh sát bắt, hắn giết cảnh sát, hắn dùng xe cảnh sát để trốn, một người dân dừng lại vì tưởng hắn là cảnh sát nên bị giết, hắn giết kẻ sửa xe cho hắn, giết nhân viên khách sạn, giết kẻ thuê hắn, giết theo ngẫu hứng. Đôi khi hắn tung đồng xu để họ chọn, đúng thì sống, sai thì chết, có khả năng hắn giết luôn vợ của Llewelyn dù đã lấy được số tiền. Mặc dù Llewelyn từng là một cựu quân nhân và rất thông minh, nhưng anh ấy bị Chigurh dồn ép không thở nổi. Chỉ có một người duy nhất khiến hắn bỏ chạy, đó chính là cảnh sát trưởng già nua Ed.

Diễn biến phim chậm nhưng rất dồn nén và bạo lực, tôi không review mấy thứ linh tinh đó, rất nhiều bài viết khác đã làm rồi, tôi chú trọng thông điệp của phim hơn. Còn những ai chê phim này dở, chẳng qua là họ xem nhưng không hiểu, tất nhiên đây là quan điểm cá nhân tôi.

unnamed

Phân tích hàm ý phim

Câu hỏi đầu tiên tôi muốn đặt ra là, tại sao con người muốn làm việc xấu? Để có được nhiều tiền, sau đó họ dùng tiền để theo đuổi dục vọng hoặc một đời sống tiện nghi có thể mang đến hạnh phúc. Nhưng chúng ta thấy những gì đã diễn ra với Llewelyn? Trước khi có số tiền, anh ấy có một người vợ tuy không thông minh nhưng rất yêu thương chồng, anh ấy có sự thảnh thơi và an bình để đi săn trên đồng cỏ. Nhưng từ khi lấy được số tiền, Llewelyn trốn chạy như một con thú bị săn đuổi, và cuối cùng phải chết một cách vô nghĩa.

Con người sống tốt vì mong muốn cuộc sống hạnh phúc, nhiều kẻ làm ác cũng vì mong muốn cuộc sống hạnh phúc cho cá nhân họ. Nhưng có một điều mà cả 2 nhóm người này đều quên, đó là khi cái ác có quá nhiều, khi cái ác tràn lan trên đường phố, thì có một thứ cực kỳ khủng khiếp được sinh ra, đó là “sự hư vô”, nghĩa là nó không có gì cả. Nếu chúng ta định nghĩa “bóng tối” là nơi không có “ánh sáng”, thì “hư vô” còn đáng sợ hơn nhiều, vì không có gì tồn tại trong “nó”.

Nếu “hư vô” khiến bạn khó hình dung thì sự vô cảm hoặc sự điên loạn sẽ giúp bạn dễ hiểu hơn, trong sự vô cảm không có những định nghĩa như yêu – ghét, tốt – xấu, sống – chết. Nó không có màu sắc hay hình dáng, nó giống như thứ “vũ khí” mà lúc đầu Chigurh dùng để giết người, đó là một bình nén không khí, nó không phải một khẩu súng phun ra đạn, thứ phun là không khí không màu sắc nhưng vẫn giết được người. Và Chigurh dùng nó để giết người như giết súc vật.

Trước khi Chigurh giết ai đó, anh ta thường hỏi người đó vài câu, và như chúng ta đã thấy cách mà họ đã trả lời, họ không biết họ là ai, trong họ toát lên một sự ngây ngô mà chúng ta khó có thể diễn tả thành lời. Trong trạng thái đó, có lẽ Chigurh có cảm giác rằng anh ta là vị chúa tể, còn họ thì như những con vật, vì thế Chigurh muốn giết ai thì giết, hoặc anh ta buộc họ chơi cái trò đoán đồng xu như là trò chơi của số phận, cái kiểu số phận do anh ta định đoạt.

Vậy làm sao chúng ta nhận diện được những người như Chigurh? Không thể, vì như cách phim đã thể hiện, trong mắt người khác thì Chigurh có thể là bất kỳ ai, cảnh sát, tội phạm, kẻ làm thuê, khách hàng, kẻ ở trọ, kẻ đi nhờ, kẻ hư xe dọc đường. Nghĩa là bất kỳ ai mà bạn gặp cũng có thể là một “Chigurh”.

Phim cũng nói lên sự ngây thơ của cả 2 nhóm người tốt và xấu, vì cả 2 nhóm này đều tin rằng dù mình tốt hay xấu thì xã hội vẫn còn luật lệ và con người vẫn còn lý trí. Nhưng họ đã lầm, với loại “sản phẩm” như Chigurh thì không hề có luật lệ hay lý trí, vì bản thân Chigurh chính là sự phi lý mà chính cái ác đã sinh ra, sau khi được sinh ra thì nó tiêu diệt luôn cái thiện lẫn cái ác.

Những kẻ ác đã thuê Chigurh, họ tưởng là họ thông minh, họ nghĩ có thể biến Chigurh thành công cụ của họ, thật ra thì họ ngây thơ như những đứa trẻ. Cảnh cuối phim thể hiện hàm ý đó, vì lòng tốt mà 2 đứa trẻ dừng lại, vì tham ít tiền mà một cậu bé đã lột cái áo và giúp hắn chạy trốn, lẽ ra điều phải làm là đưa hắn đến bệnh viện dù hắn muốn hay không, tất cả chúng ta đều nghĩ đó là một việc nhỏ có thể bỏ qua, nhưng “bọn trẻ” không biết là họ vừa để cho thứ khủng khiếp có được tự do.

Tóm lại, khi chúng ta để cái ác chiếm lĩnh xã hội, thì đó cũng là lúc chúng ta chấp nhận “sự hư vô” được sinh ra và lớn lên, sẽ không còn luật lệ hay bất cứ điều gì tồn tại, “số phận” cũng là sự dối trá, nó giống như lời của người vợ, đó không phải số phận mà đó là bản chất điên của Chigurh, vì vậy cô ấy không chọn, tôi không biết cô ấy còn sống không, có lẽ sống, có lẽ giống như người phụ nữ luôn trả lời “không” với hắn. Tại sao Chigurh sợ lão cảnh sát trưởng Ed, vì Ed biết hắn là “thứ gì”, và cũng vì biết mà Ed cũng có phần “ngại” gặp hắn.

Ed luôn tiếc nuối về quá khứ, tiếc cái thời mà xã hội còn nhiều người tốt, cái thời con người còn hiểu ý nghĩa về cuộc sống của chính họ, nó khác với cuộc sống vô nghĩa và phi lý trong hiện tại. Điều đó giống như Ed cảm thấy quê hương của ông ấy chỉ còn tồn tại trong quá khứ, cái thời mà cha của Ed còn sống, hiện tại thì cái quê hương đó không còn. Chính vì thế mà bộ phim có tên: không quê hương cho một lão già.

Bàn luận thêm

Những gì được truyền tải trong phim thì không chỉ là phim, chúng ta thấy nó rất nhiều trong hiện thực. Ở phương Tây, đâu đó ở nơi công cộng bỗng có kẻ điên cầm dao hoặc súng rồi gặp ai cũng giết, người chết có thể là nam – nữ, trẻ em – người lớn, người giàu – người nghèo; hoặc các vụ sả súng trong trường học, hoặc khủng bố. Nó cũng có thể là bệnh tật, là tai nạn giao thông, bão lụt và hạn hán do môi trường bị tàn phá; nó cũng có thể là các căn bệnh truyền nhiễm như Đậu Mùa hoặc Corona. Bản chất của những thứ này đâu có tính thiện – ác, nhưng nó được sinh ra từ cái ác – “bóng tối” – sự dốt nát.

Con người chỉ sống tốt trong đời sống bản thân thì hoàn toàn chưa đủ, phải làm nhiều điều hơn nữa. Còn những kẻ làm ác cũng vậy, khi “hư vô” đến, họ cũng không thể hưởng cái thành quả lấy được từ việc ác. Điều đó giống như cảnh tai nạn giao thông ở cuối phim, bản thân Chigurh là kẻ điên, nhưng hắn cũng cố gắng chờ đèn xanh mới chạy qua, vậy mà vẫn bị xe tông. VN chúng ta cũng không lạ chuyện bị chết khi dừng đèn đỏ. Tôi không biết các bạn có cảm thấy sợ hay không, chứ bản thân tôi thì sợ vãi cả linh hồn.


Phạm Chí Blog

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s